Respijtzorg: net dat beetje lucht met Maison Patrick (invoorzorg.nl)

Het origineel van dit artikel kunt u lezen op: www.invoorzorg.nl

Maison Patrick biedt een tijdelijk onderkomen voor zorgafhankelijke mensen van wie de mantelzorger even de rust nodig heeft om tot zichzelf te komen en vervolgens de zorg weer aan te kunnen. Een opzet waaraan een grote behoefte bestaat, stelt initiatiefnemer Patrick Konings. Ook vervolgstappen - zoals meerdere huizen, mantelzorgunits leveren - zijn al in zijn toekomstplannen opgenomen.

 ‘Ik weet dat hij hier goed zit als ik er niet ben’

Mo Alberts schudde ooit de hand van Dwight Eisenhower, de 34ste president van de Verenigde Staten. Test cricket was zijn leven en die sport bracht hem overal in de wereld. Ook in het Witte Huis dus, waar hij op theevisite mocht bij de president. Alsof dat nog niet mooi genoeg is, heeft hij in zijn thuisland Pakistan bekendheid genoten als zanger, harmoniumspeler en acteur. Dat is allemaal verleden tijd. Hij woont al jaren in Amstelveen met zijn vrouw Wijnanda en nam zelfs haar achternaam aan.

In mei 2013 kreeg hij tijdens een hartoperatie een zware hersenbloeding. Zijn overlevingskansen waren gering, kreeg zijn vrouw te horen. Maar Alberts krabbelde overeind en slaagde er – sportman die hij was – zelfs in na intensieve revalidatie weer zonder looprek te lopen. ‘Mo is heel zelfstandig’, zegt zijn vrouw, ‘maar hij heeft natuurlijk wel hulp nodig. Toch wil ik niet gestigmatiseerd worden als mantelzorger, ik ben nog steeds gewoon zijn vrouw tenslotte. Hij heeft mij altijd de vrijheid gegeven om mijn eigen werk te doen, ook internationaal. En ook nu nog ben ik 2 dagen in de week actief in consultancy op het gebied van zorgconcepten. Soms moet ik daarvoor ook naar beurzen. En dan is het heerlijk voor mij als ik weet dat Mo terecht kan in Maison Patrick, waar hij de zorg krijgt die hij nodig heeft en zich volkomen thuis voelt. Als mantelzorger moet je de strijd aangaan om te zorgen dat je zelf ook nog steeds een leven hebt en dat is niet eenvoudig. Maar als je daar niet in slaagt, ga je er zelf aan onderdoor en zonder mijn zorg rest Mo niets anders dan het verpleeghuis. Daarom ben ik zo blij met dit alternatief, ik weet dat hij hier goed zit als ik er niet ben.’

Crisiszorg

De Patrick in Maison Patrick waarover Wijnanda Alberts het heeft, is Patrick Konings. In het verleden werkte hij in Breda in een kloosterverzorgingshuis waar nog nonnen wonen. Met het dalen van hun aantal ontstond gaandeweg meer ruimte voor wat de thuiszorg wel aanduidde als crisiszorg. Konings legt uit: ‘Dan kreeg ik een telefoontje met de boodschap: “We redden het thuis niet meer. Mijn partner heeft intensieve zorg nodig, ik heb al nachten niet geslapen. De thuiszorg is er maar op een paar momenten van de dag en verder sta ik er alleen voor. Nu heb ik gehoord dat jullie wel eens logeerplekken aanbieden”. En dat deden we inderdaad ook, want ik merkte dat daaraan een heel grote behoefte bestond. Wij haalden dan een zorgafhankelijk iemand even voor een paar dagen uit zijn thuissituatie, zodat de mantelzorger tijd had om op adem te komen en vervolgens de kracht had om de zorg zelf weer aan te kunnen. In het klooster liep zo’n cliënt gewoon mee in het ritme dat daar bestond, en dankzij de verpleeghuisfunctie was er ook professionele ketenzorg.’

Crisis voorblijven

Het was een goede 5 jaar geleden dat Konings het idee kreeg iets soortgelijks zelf op te zetten, buiten het reguliere circuit om. Het aanbod dat zijn werkgever had gecreëerd, was beperkt en de vraag was groot. ‘Ik wist maar al te goed wat er gebeurde als mensen te laat aanklopten voor hulp’, zegt hij. ‘De hulpbehoeftige die “tijdelijk” naar een verpleeg- of verzorgingshuis ging, was bang daarna nooit meer terug te kunnen naar huis, en dat was in de praktijk nu precies wat er gebeurde. De mantelzorger kwam er dan achter hoe enorm belastend de situatie de afgelopen periode was geweest. Dat wilde ik voorblijven door mensen iets te bieden waarvan ze in een veel eerder stadium al gebruik kunnen maken.’

Net toen hij voor zichzelf ging opschrijven wat hij voor zo’n setting belangrijk vond voor de cliënten en voor zichzelf, opende in Alkmaar het eerste respijthuis zijn deuren. ‘Ik ging er kijken en dacht: dit is het’, vertelt hij. Niet dat hij daarmee ook meteen aan de slag kon in zijn eigen omgeving, Dordrecht, want de financiering van zijn plan was nog niet zo eenvoudig. ‘Respijtzorg bieden in een onafhankelijke setting was nog erg nieuw’, vertelt hij, ‘de zorgkantoren toonden zich niet direct bereid om erin mee te gaan. Daarom zocht ik als alternatief contact met de thuiszorg, want ook voor hen is het idee van respijtzorg interessant. Als een mantelzorger het niet meer redt en dit alternatief is er niet, dan wordt een verpleeghuisopname onontkoombaar en is ook de thuiszorg een cliënt kwijt.’

Samen met thuiszorgaanbieders

Konings vond gehoor voor zijn idee bij 2 thuiszorgaanbieders in Rotterdam, een in Sliedrecht en een in Dordrecht, die bereid zijn de respijtzorg voor hun cliënten te regelen in samenwerking met Stichting Maison Patrick. Hij vertelt: ‘Ik begon ermee mensen in te zetten voor zorgondersteuning binnen de thuissituatie van de cliënten, maar dat vond ik niet onderscheidend genoeg. Ik wilde deze mensen een plek kunnen bieden waar ze er eens even echt helemaal uit kunnen zijn. Een klantvriendelijke setting waarin ze zich kunnen thuisvoelen.’

In Bleskensgraaf vond hij precies wat hij zocht: een prachtig huurpand, aan het water gelegen in een landelijke omgeving en architectonisch helemaal geschikt voor zijn doelstellingen.

De financiering

Een deel van de cliënten betaalt het verblijf in het respijthuis zelf, maar het kan ook anders. Konings: ‘Rotterdam heeft binnen de Wmo financiële middelen beschikbaar gesteld voor respijtzorg. Die geldstroom heb ik op basis van onderaannemerschap geregeld met de 2 thuiszorgorganisaties waarmee ik daar samenwerk. De burgemeester van Molenwaard, waaronder Bleskensgraaf valt, staat ook open voor mijn initiatief. Inwoners kunnen via de gemeente in het kader van de Wmo respijtzorg aanvragen. Rotterdam gaat uit van 3 verschillende tarieven, afhankelijk van de zorgzwaarte van de cliënt, en het laagste tarief is niet toereikend om mijn kosten te dekken. Daarover ben ik nog in gesprek.’ Een aantal zorgverzekeraars biedt in de aanvullende verzekering ook al ruimte voor respijtzorg. ‘Het past bij de wens mensen langer in hun eigen woonomgeving te laten wonen’, zegt Konings. ‘Ik voldoe aan de eisen die aan personeel kunnen worden gesteld, de maaltijden voldoen aan de HACCP-eisen en ik kan continuïteit van zorg bieden. En de kosten zijn beperkt, dus het is beslist een interessante optie voor zorgverzekeraars.’

Inzet van vrijwilligers

Een verzorgende die in Bleskensgraaf woont, is via een oproepsysteem ’s nachts beschikbaar voor het geval acuut professionele hulp nodig is. Verder werkt Maison Patrick met vrijwilligers. ‘Bij hen vind ik het interessant als zij ieder een eigen specifieke vaardigheid hebben. Zo heb ik een vrijwilliger die computerkennis heeft, een die graag met cliënten in de tuin werkt, iemand voor handwerken, noem maar op. Aanvankelijk had ik ook iemand die samen met de cliënten wilde koken, maar daarmee ben ik weer gestopt. Het is voor een kleinschalig initiatief als het mijne onmogelijk om te voldoen aan de strenge HACCP-eisen. Hof van Sliedrecht, aanbieder van seniorenappartementen, beschikt over een eigen keuken en daarvan betrekken we nu de warme maaltijden.’

Vervolginitiatieven

Maison Patrick zit nog in de opstartfase. ‘Op dit moment zit ik er nog met eigen geld in’, zegt Konings, ‘maar het is de bedoeling dat het zichzelf aan het einde van dit jaar kan bedruipen. Dat gaat lukken. Hoewel ik nog geen reclame heb gemaakt, heb ik al wel cliënten.’

Konings kijkt ook al naar vervolgstappen. Permanente ruimte aanbieden binnen Maison Patrick bijvoorbeeld. ‘We kunnen mensen hier een veel persoonlijker leefsfeer bieden dan in een verzorgingshuis mogelijk is’, zegt hij. ‘Maar ik wil ook meerdere huizen openen, wat een aantrekkelijke optie kan zijn voor beheerdersechtparen.’

Op 3 plaatsen in het land heeft Konings inmiddels al vakantiezorg geregeld. ‘Daar is dan professioneel zorgpersoneel aanwezig zodat de mantelzorger ook echt vakantie heeft’, zegt hij. ‘Verder bied ik respijtzorg aan huis, zodat de mantelzorger er ook even tussenuit kan. En ik wil mantelzorgunits gaan aanbieden voor plaatsing bij het huis. Dat is niet mijn core-business, maar als mensen het willen wil ik het wel kunnen bieden. Gelukkig mag dit sinds kort zonder vergunning. Over een jaar hoop ik bewezen te hebben dat wat ik doe antwoord biedt op een behoefte die bij heel veel mensen bestaat.’